ਬਿਊਰੋ ਰਿਪੋਰਟ (ਜਲੰਧਰ) – ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਸਤਲੁਜ’ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਵਾਦ ਦਰਮਿਆਨ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਭਾਈ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਦੇ ਅਗਵਾ ਅਤੇ ਕਤਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਨਾਭਾ ਦੀ ਓਪਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵੱਲੋਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਪੁਲੀਸ ਨੂੰ ਇਸ ਕੇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਡੀ.ਐੱਸ.ਪੀ. (DSP) ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਥਹੁ-ਪਤੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਥਾਣਾ ਸਦਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਮਈ 2023 ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੀ ਜ਼ਮਾਨਤ: ਕੀ ਹੈ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ?
ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟ ਰਹੇ ਸਾਬਕਾ ਪੁਲੀਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਈ 2023 ਵਿੱਚ ਨਾਭਾ ਓਪਨ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਬਾਂਡ ਭਰਵਾ ਕੇ ਜ਼ਮਾਨਤ ‘ਤੇ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦਰਅਸਲ, ਸਤੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ੀ (Remission) ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰਾਜਪਾਲ (Governor) ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਹੁਕਮ (COCP ਨੰਬਰ 2020/2022) ਮੁਤਾਬਕ, ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ‘ਤੇ ਰਾਜਪਾਲ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਤਾਂ ਅੰਤਿਮ ਫ਼ੈਸਲਾ ਆਉਣ ਤੱਕ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਤ ‘ਤੇ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨੁਕਤੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਚੀਫ਼ ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ (CJM) ਨਵਦੀਪ ਕੌਰ ਗਿੱਲ ਨੇ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਾਅ-ਪੇਚ ਅਤੇ ਪੈਰੋਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜੇਲ੍ਹ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਰਿਹਾਈਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕਾਫ਼ੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ:
ਸਾਲ 2019: ਅਪਰੈਲ 2019 ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਤੋਂ ਪੈਰੋਲ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਪਰ ਨਾਭਾ ਜੇਲ੍ਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਲੜਾ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਅ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਟਾਂਡਾ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਾਮਲੇ (FIR 81/1996) ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਕਾਰਨ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੱਖਿਆ।
ਹੈਬੀਅਸ ਕੋਰਪਸ (Habeas Corpus): ਇਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਪਾਈ ਕਿ ਉਹ 2005 ਤੋਂ ਅੰਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਤੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇਹ ਕੇਸ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ।
ਰਾਜਪਾਲ ਵੱਲੋਂ ਅਰਜ਼ੀ ਖਾਰਜ: 2019 ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਜਪਾਲ ਵੀ.ਪੀ. ਸਿੰਘ ਬਦਨੌਰ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੋ ਗਈ।
ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਲ ਅਤੇ ਸਰੈਂਡਰ: ਕੋਵਿਡ-19 ਦੌਰਾਨ ਮਿਲੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੈਰੋਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਗਸਤ 2022 ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ‘ਤੇ ਮੁੜ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ (Surrender) ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਖੁੱਲ੍ਹੀ (Open) ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ।
ਕੀ ਸੀ ਸਾਲ 1995 ਦਾ ਖਾਲੜਾ ਕਤਲ ਕਾਂਡ?
ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਈ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਨੂੰ ਸਾਲ 1995 ਵਿੱਚ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਬਹੁ-ਚਰਚਿਤ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ:
ਸਾਲ 2005 (CBI ਕੋਰਟ ਪਟਿਆਲਾ): ਡੀ.ਐੱਸ.ਪੀ. ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਐੱਸ.ਆਈ. ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਚਾਰ ਹੋਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ (ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ, ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ) ਨੂੰ 7-7 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ: ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਉਮਰ ਕੈਦ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ, ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਚਾਰ ਪੁਲੀਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਵੀ 7 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ ਉਮਰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਪਰਦੇ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਇਸ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਮੁੜ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਥਹੁ-ਪਤੇ ਦੀ ਮੰਗੀ ਗਈ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਕਈ ਨਵੇਂ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
